Bộ Xây dựng vừa công bố Công văn 5821/BXD-QLN, phản ánh phản hồi chặt chẽ đối với đề xuất của cử tri tỉnh Bắc Giang về vấn đề nhà ở xã hội. Trong tài liệu này, Bộ đề xuất hướng dẫn Chính phủ trong việc đề xuất sửa đổi và bổ sung Luật Nhà ở cùng các luật liên quan, nhằm điều chỉnh và thích ứng tốt hơn với nhu cầu thực tiễn của cộng đồng.
Ngày 27/11/2023, tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 01/01/2025 (ảnh: T/L).
Bộ Xây dựng đã tiếp nhận ý kiến đề xuất sâu sắc từ cử tri tỉnh Bắc Giang về thực tế khó khăn trong việc thực hiện quy định hiện hành về nhà ở xã hội. Đặc biệt, việc phải dành 20% diện tích nhà ở để cho thuê và chủ đầu tư chỉ được phép bán lại sau 5 năm khiến nhiều dự án gặp khó khăn thực tiễn khi không thể thuê hết phần diện tích này, dẫn đến tình trạng trống không không mong muốn.
Nhìn nhận về ưu đãi được giao cho chủ đầu tư như miễn tiền sử dụng đất, giảm thuế, cũng như việc dành 20% tổng diện tích đất ở để kinh doanh nhà ở thương mại nhưng thực tế lại không tạo lợi ích cho chủ đầu tư. Nguyên nhân chính đến từ việc các khoản ưu đãi này không được tính vào giá bán, cho thuê hoặc giá thuê mua nhà ở xã hội, mà được hưởng chủ yếu bởi người dân, tạo ra sự không cân đối trong cơ cấu giá và chi phí.
Ngoài ra, việc kiểm soát tỷ lệ lợi nhuận không tính toán đầy đủ các chi phí hợp lý như chi phí tổ chức bán hàng, quản lý doanh nghiệp cũng gây ra khó khăn cho huy động vốn đầu tư và kéo dài thời gian thực hiện dự án, dẫn đến tăng chi phí sử dụng vốn đầu tư.
Do đó, cử tri tỉnh Bắc Giang kiến nghị Chính phủ đề xuất Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và các quy định liên quan để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát triển nhà ở xã hội.
Theo nội dung của Luật Nhà ở (sửa đổi), quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật Nhà ở năm 2014 đã được bãi bỏ. Điều này đồng nghĩa với việc chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội không còn phải dành tối thiểu 20% diện tích nhà ở xã hội để cho thuê trong dự án.
Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng đã điều chỉnh điểm e khoản 1 Điều 89 theo hướng mới: Sau thời hạn 05 năm, từ khi đã thanh toán đủ tiền mua nhà ở, người mua nhà ở xã hội được phép bán lại căn nhà này theo cơ chế thị trường cho đối tượng có nhu cầu, miễn là đã có Giấy chứng nhận sở hữu. Trong trường hợp này, bên bán sẽ không phải nộp tiền sử dụng đất và chỉ cần tuân theo quy định về thuế thu nhập theo luật lệ của quốc gia.
Tuy nhiên, nếu việc bán nhà ở xã hội là một căn nhà riêng lẻ, bên bán sẽ cần tuân theo quy định của Chính phủ về việc nộp tiền sử dụng đất cũng như thuế thu nhập theo quy định của pháp luật về thuế. Điều này tạo ra sự linh hoạt và minh bạch hơn trong quá trình giao dịch nhà ở xã hội, hỗ trợ người dân và chủ đầu tư trong việc quản lý và sử dụng tài sản nhà ở một cách hiệu quả và minh bạch.
Luật Nhà ở (sửa đổi) đã quy định rõ ràng về các ưu đãi dành cho chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội khi bán, cho thuê mua hoặc cho thuê. Điều này bao gồm miễn tiền sử dụng đất và tiền thuê đất, cũng như miễn giảm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp. Chủ đầu tư cũng có quyền được vay vốn ưu đãi từ các tổ chức tín dụng hoạt động tại Việt Nam, bao gồm Ngân hàng Chính sách xã hội.
Luật cũng đề cập đến việc hỗ trợ toàn bộ hoặc một phần kinh phí xây dựng hạ tầng kỹ thuật từ Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Chủ đầu tư còn được phép hưởng lợi nhuận định mức tối đa là 10% tổng chi phí đầu tư xây dựng đối với phần diện tích xây dựng nhà ở xã hội.
Đồng thời, luật cũng quy định tỷ lệ tối đa 20% diện tích đất ở để đầu tư xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại hoặc 20% tổng diện tích sàn nhà ở để kinh doanh dịch vụ, thương mại. Điều này cho phép chủ đầu tư quản lý và hạch toán riêng và hưởng toàn bộ lợi nhuận đối với phần diện tích công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại, nhà ở thương mại.
Từ những điều khoản và quy định mới này, rõ ràng việc giải quyết các kiến nghị của cử tri tỉnh Bắc Giang sẽ được thực hiện trong bối cảnh Luật Nhà ở (sửa đổi) 2023 bắt đầu có hiệu lực thi hành. Điều này mở ra cơ hội để đáp ứng và điều chỉnh các yêu cầu cụ thể của cộng đồng liên quan đến nhà ở xã hội một cách hợp lý và minh bạch hơn.


